Anjiyografi Eskişehir'de Nerede ve Nasıl Yapılır? Adım Adım Süreç

Anjiyografi, kalbi besleyen damarların içinin görüntülendiği bir işlemdir. Bilekten veya kasıktan ilerletilen ince bir kateter yardımıyla damarlara kontrast madde verilir ve damarların ne kadar açık olduğu röntgen görüntüsünde ortaya çıkar. Kalp damarlarının durumunu doğrudan gösteren en kesin yöntem bugün hâlâ budur.

Anjiyografi Eskişehir'de hem kamu hem özel merkezlerde yapılıyor. Buna rağmen işlem, adı sık duyulduğu için tanıdık sanılan ama süreci pek bilinmeyen bir işlem. Aşağıda randevudan taburculuğa kadar sırayla ne olduğunu, nelere hazırlanmanız gerektiğini ve hangi riskleri taşıdığını bulacaksınız.

Anjiyografi nerede yapılır?

Anjiyografi her poliklinikte yapılabilen bir işlem değildir. Kateter laboratuvarı (anjiyo ünitesi) denen özel bir oda gerekir: içinde damarları görüntüleyen röntgen cihazı, steril çalışma alanı ve gerektiğinde hemen girişim yapabilecek bir ekip bulunur.

Bir merkezi değerlendirirken şunlara bakılır:

• kateter laboratuvarının bulunması ve aktif kullanılıyor olması
• girişimsel kardiyoloji konusunda deneyimli bir ekip
• gerekirse aynı seansta stent yapılabilmesi
• komplikasyon durumunda kalp ve damar cerrahisi desteğine erişim
• acil vakalar için gece ve hafta sonu da hizmet verilip verilmediği

Bu başlıkları başvurduğunuz merkeze doğrudan sorabilirsiniz; sormak hakkınızdır ve süreci anlamanızı kolaylaştırır.

Randevu yolu genellikle şöyle işler: önce kardiyoloji polikliniğinde muayene olursunuz. Şikâyetiniz, muayene bulgularınız ve EKG, ekokardiyografi ya da efor testi gibi tetkiklerin sonucu anjiyografi gerektiriyorsa hekiminiz işlem için sizi yönlendirir. Yani anjiyografi, doğrudan randevu alınan bir tetkik değil, bir değerlendirme sonucunda karar verilen bir işlemdir. Kontrol sürecinin nasıl işlediğini kalp kontrolü yazımızda ayrıntılı anlattık.

İşlem öncesi hazırlık

Hazırlık merkezden merkeze küçük farklar gösterse de ortak başlıklar şunlardır:

• Aç kalma. İşlemden önce belirli bir süre yeme içme kesilir. Süreyi size işlemi yapacak merkez söyler; kendiliğinden karar vermeyin.
• İlaçlar. Kullandığınız bütün ilaçları yazılı bir liste hâlinde götürün. Özellikle kan sulandırıcılar, şeker ilaçları ve böbrekle ilgili ilaçlar önemlidir. Hangi ilacın kesileceğine ya da devam edeceğine yalnızca hekiminiz karar verir; kendi başınıza ilaç bırakmayın.
• Kan tahlilleri. İşlem öncesi böbrek fonksiyonları ve kan sayımı genellikle istenir. Böbrek değerleri, kontrast maddenin nasıl kullanılacağını etkiler.
• Alerji öyküsü. Daha önce kontrast maddeye ya da herhangi bir ilaca alerjik tepki verdiyseniz mutlaka söyleyin.
• Refakatçi. İşlem sonrası araç kullanmanız uygun olmaz; yanınızda birinin bulunması gerekir.

İşlem sırasında ne oluyor?

Anjiyografi ameliyat değildir ve genel anestezi gerektirmez. Uyanıksınızdır, yalnızca giriş yerine lokal anestezi yapılır.

1. Sırtüstü yatarsınız, damar yolu açılır, kalp ritminiz izlenir.
2. Giriş yeri (bilek ya da kasık) temizlenir ve uyuşturulur.
3. İnce bir kateter damardan ilerletilerek kalp damarlarının ağzına ulaştırılır.
4. Kontrast madde verilir ve görüntüler alınır. Bu sırada kısa süreli bir sıcaklık hissi olabilir; beklenen bir histir.
5. Görüntüler değerlendirilir. Uygun bir darlık varsa aynı seansta balon veya stent yapılabilir.

İşlemin kendisi genellikle yarım saatin altında sürer. Hazırlık ve sonrasındaki gözlem süresi eklendiğinde toplam süre daha uzundur. Son yıllarda bilekten (radial) giriş daha sık tercih ediliyor; hastanın daha erken ayağa kalkabilmesi ve giriş yerinde kanama riskinin daha düşük olması başlıca nedenleri.

Riskler: dürüst tablo

Anjiyografi günümüzde rutin sayılan, deneyimli ellerde güvenliği yüksek bir işlemdir. Ancak risksiz bir işlem değildir ve bunu bilerek karar vermek hakkınızdır.

• Sık ama hafif olanlar: giriş yerinde morarma, hassasiyet, küçük şişlik.
• Daha seyrek olanlar: giriş yerinde belirgin kanama veya hematom, damar yaralanması, kontrast maddeye alerjik tepki.
• Böbrekler: kontrast madde böbrekleri zorlayabilir. Böbrek fonksiyonları sınırda olan, diyabeti olan ve ileri yaştaki kişilerde bu risk daha yüksektir; bu nedenle işlem öncesi böbrek değerlerine bakılır.
• Nadir fakat ciddi olanlar: ritim bozukluğu, kalp krizi, inme. Bunların görülme sıklığı düşüktür, ancak sıfır değildir.

Riskin büyüklüğü herkes için aynı değildir; yaşınız, böbrek fonksiyonlarınız, damar yapınız ve eşlik eden hastalıklarınız tabloyu değiştirir. İşlem öncesi hekiminize "benim durumumda risk nedir" diye sormak yerinde bir sorudur.

İşlem sonrası

Kasıktan girildiyse birkaç saat sırtüstü yatmanız istenir. Bilekten girildiyse bu süre genellikle çok daha kısadır ve daha erken ayağa kalkabilirsiniz. Giriş yerine bası uygulanır ve bir süre izlenir.

Böbrek hastalığı ya da kalp yetmezliği nedeniyle sıvı kısıtlaması olan hastalar dışında, işlem sonrası bol sıvı almanız önerilir; bu, kontrast maddenin vücuttan atılmasına yardımcı olur. Ne kadar içmeniz gerektiğini hekiminize sorun.

Taburculuk sırasında size işlem sonucunun ne olduğu, ilaçlarınızın nasıl devam edeceği ve kontrol tarihinin ne zaman olduğu anlatılmalıdır. Anlamadığınız bir nokta varsa çıkmadan sorun. Sonuçta bir ameliyat kararı çıktıysa, ikinci görüş almak her zaman hakkınızdır.