Diş eti kanaması çoğu zaman önemsenmez. Oysa süregen diş eti iltihabı, yalnızca dişlerin kaybına değil, vücudun genelinde süren düşük düzeyli bir iltihaba da yol açar. Araştırmalar, diş eti hastalığı olan kişilerde kalp ve damar hastalıklarının daha sık görüldüğünü göstermektedir.
Bu yazı, ağız sağlığıyla kalp arasındaki bağlantıyı, kalp kapak hastalarında diş tedavisinin önemini ve kan sulandırıcı kullananların diş hekimine giderken bilmesi gerekenleri anlatır.
Diş eti iltihabı nedir?
Dişlerin üzerinde biriken bakteri plağı diş etlerinde iltihaba yol açar. İlk evrede diş etleri kızarır, şişer ve fırçalarken kanar. İlerlediğinde iltihap dişi taşıyan dokulara yayılır; diş etleri çekilir, dişler sallanabilir. Bu ileri evreye periodontitis denir.
Risk etkenleri: sigara, diyabet, yetersiz ağız bakımı, ağız kuruluğu yapan ilaçlar, gebelik ve yaş. Dikkat çekici olan, bu etkenlerin birçoğunun kalp hastalığı için de risk oluşturmasıdır.
Ağız sağlığı ve kalp riski
Diş eti hastalığı ile kalp hastalığı arasındaki ilişkiyi açıklayan başlıca görüşler:
- Süregen iltihap. Diş etindeki iltihap, damar sertliğini hızlandıran iltihap süreçlerini destekleyebilir.
- Bakterilerin kana geçmesi. İltihaplı diş etleri kolayca kanar; ağız bakterileri fırçalama ve çiğneme sırasında bile kısa süreliğine kana karışabilir.
- Ortak risk etkenleri. Sigara ve diyabet hem diş etini hem damarları bozar; diyabet ve kalp yazımız.
Diş eti tedavisinin kalp krizini doğrudan önlediği henüz kesin olarak gösterilmemiştir. Ancak ağız sağlığına dikkat etmenin genel sağlığa yararı açıktır; üstelik kolay ve ucuz bir önlemdir.
Diş çekimi ve endokardit
Endokardit, kalbin iç zarının ve kapaklarının mikrobik iltihabıdır. Nadir ama ciddi bir hastalıktır. Ağız bakterileri, özellikle kapak sorunu olan kişilerde kalp kapaklarına yerleşebilir. Endokardit açısından yüksek riskli kabul edilen kişiler:
- yapay kalp kapağı taşıyanlar ya da kapak onarımında yapay malzeme kullanılanlar; kapak onarım ve değişim yazımız
- daha önce endokardit geçirmiş olanlar
- bazı doğuştan kalp hastalıkları olanlar
Bu kişilerde diş eti ile ilgili işlemler ve diş çekimi öncesinde koruyucu antibiyotik gerekebilir. Bu kararı kardiyoloğunuz ve diş hekiminiz birlikte verir. Yüksek riskli değilseniz koruyucu antibiyotik genellikle gerekmez. En önemli korunma yöntemi ise düzenli ağız bakımı ve diş hekimi kontrolüdür. Kapak hastalıkları için kalp kapak hastalıkları yazımıza bakabilirsiniz.
Kan sulandırıcı kullanıyorsanız diş tedavisi
- İlacınızı kendi başınıza bırakmayın. Diş çekimi gibi birçok işlem, kan sulandırıcı kullanılırken yerel önlemlerle güvenle yapılabilir. İlacı bırakmak pıhtı ve inme riskini artırabilir.
- Diş hekiminize tüm ilaçlarınızı söyleyin. Özellikle kan sulandırıcıları ve stent sonrası kullanılan ilaçları.
- Gerekirse hekimler birlikte karar verir. Büyük bir işlem planlanıyorsa diş hekiminiz kardiyoloğunuzla görüşebilir; kan sulandırıcı rehberimiz.
- Ağrı kesici seçimine dikkat. Bazı ağrı kesiciler kanama riskini artırır ve tansiyonu yükseltebilir.
Bu yazıda bilinçli olarak ilaç adı ve doz verilmemiştir.
Günlük ağız bakımı
- Günde iki kez fırçalayın. Diş eti çizgisine özen gösterin.
- Diş aralarını temizleyin. Diş ipi ya da ara yüz fırçası kullanın.
- Düzenli diş hekimi kontrolü. Diş taşı temizliği ve erken tedavi için.
- Sigarayı bırakın. Sigara diş eti hastalığını hem artırır hem gizler, çünkü kanamayı azaltır; sigarayı bırakma yazımız.
- Diyabetinizi kontrol altında tutun.
- Ağız kuruluğunu bildirin. Bazı kalp ve tansiyon ilaçları ağız kuruluğu yapabilir; hekiminiz çözüm önerebilir.
Hekiminize başvurun
- fırçalarken sık kanayan, şiş ya da çekilen diş etleri
- sallanan dişler, geçmeyen ağız kokusu
- kapak hastalığınız varsa, diş tedavisi öncesinde
- diş tedavisinden birkaç hafta sonra açıklanamayan ateş ve halsizlik
Acil durum: 112'yi arayın
Aşağıdakilerden biri varsa hemen 112'yi arayın:
- birkaç dakikadan uzun süren, baskı tarzında göğüs ağrısı
- ani başlayan ve şiddetli nefes darlığı
- yüzde kayma, kolda ya da bacakta ani güç kaybı, konuşma bozukluğu
- diş çekimi sonrası durdurulamayan kanama
- boyuna yayılan hızlı şişlik ve yutma ya da nefes alma güçlüğü
Sık sorulan sorular
Diş eti kanaması kalp krizine yol açar mı?
Tek başına doğrudan bir neden olarak gösterilmemiştir. Ancak süregen diş eti iltihabı kalp hastalığı riskinin arttığı durumlarla birliktedir. Ağız sağlığını korumak genel sağlık için önemlidir.
Stent taktırdım, diş çekimi için ilaçlarımı bırakmalı mıyım?
Hayır, kendi başınıza bırakmayın. Stent sonrası kullanılan ilaçların erken bırakılması stentin tıkanmasına yol açabilir. Diş hekiminiz ve kardiyoloğunuz birlikte karar verir.
Her diş tedavisinden önce antibiyotik almalı mıyım?
Hayır. Koruyucu antibiyotik yalnızca endokardit açısından yüksek riskli kişilerde ve belirli işlemlerde önerilir. Gereksiz antibiyotik kullanımı direnç gelişimine yol açar.
Kalp ameliyatı öncesinde diş kontrolü neden isteniyor?
Özellikle kapak ameliyatlarından önce ağızdaki iltihap odaklarının tedavi edilmesi, ameliyat sonrası enfeksiyon ve endokardit riskini azaltır.
Gebelikte diş eti kanaması normal mi?
Hormonal değişiklikler nedeniyle gebelikte diş eti kanaması sıktır. Yine de diş hekimi kontrolü önerilir; gebelikte diş tedavilerinin çoğu güvenle yapılabilir.
İlgili yazılar
Hekiminize danışın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararları hekimlerinize aittir. Burada bilinçli olarak ilaç adı, doz ve sınır değer verilmemiştir.
Kaynaklar
- European Society of Cardiology, infektif endokardit tanı ve tedavi kılavuzu
- European Federation of Periodontology, periodontitis ve kardiyovasküler hastalıklar ortak bildirimi
- American Heart Association, infektif endokarditin önlenmesi bilimsel bildirimi