
Ekokardiyografi (kalp ultrasonu) ve efor testi, kardiyolojide en sık istenen iki tetkiktir. Eskişehir'de bu tetkikleri yaptırmak isteyen birçok kişi aynı soruları sorar: "Randevuyu nereden alırım, önce muayene mi olmalıyım, teste nasıl hazırlanmalıyım?" Bu yazıda süreci adım adım anlatıyoruz.
Önce muayene, sonra tetkik
Ekokardiyografi ve efor testi çoğu zaman bir kardiyoloji muayenesinden sonra, hekimin gerekli görmesiyle istenir. Hekim yakınmalarınızı dinler, sizi muayene eder, EKG'nize bakar ve hangi tetkikin size yararlı olacağına karar verir. Her tetkik herkese gerekmez; gereksiz tetkik zaman kaybına ve yanıltıcı sonuçlara yol açabilir. Kontrol sürecinin genel işleyişi için Eskişehir'de kalp kontrolü yazımıza bakabilirsiniz.
Randevu nasıl alınır?
- Kamu hastanelerinde kardiyoloji muayenesi için randevu genellikle merkezi randevu sistemi üzerinden, telefonla ya da internetten alınır. Tetkik randevusu ise çoğu zaman muayene sonrası hastanenin kendi biriminden verilir.
- Özel merkezlerde muayene ve tetkik aynı gün planlanabilir; randevuyu doğrudan merkezden alabilirsiniz.
- Aile hekiminiz sizi değerlendirip yönlendirebilir; sevk zinciri yazımız.
Bekleme süreleri merkeze ve döneme göre değişir. Yakınmalarınız artıyorsa randevu tarihini beklemeyin; hekiminize ya da acil servise başvurun.
Ekokardiyografi günü
- Özel bir hazırlık gerekmez. Aç kalmanız gerekmez, ilaçlarınızı her zamanki gibi alabilirsiniz.
- Üst tarafı kolay çıkarılan giysiler giyin.
- Genellikle sol yanınıza yatarsınız; göğsünüze jel sürülür ve bir prob ile görüntü alınır.
- İşlem ağrısızdır ve radyasyon içermez.
Ekokardiyografinin neyi gösterdiği için ekokardiyografi yazımıza bakabilirsiniz.
Efor testi günü: hazırlık
- Rahat giysiler ve yürüyüşe uygun ayakkabı giyin.
- Testten birkaç saat önce hafif bir öğün yiyin; tamamen aç ya da çok tok gelmeyin.
- Test öncesinde sigara ve kahveden kaçının.
- İlaçlarınızı hekiminize sorun. Bazı nabız yavaşlatan ilaçların test öncesinde bırakılması istenebilir; bunu kendi başınıza yapmayın, hekiminizin talimatına uyun.
- Test sırasında göğüs ağrısı, nefes darlığı ya da baş dönmesi olursa hemen söyleyin.
Testin nasıl yapıldığı ve sonuçların ne anlama geldiği için efor testi yazımıza bakabilirsiniz. Bu yazıda bilinçli olarak ilaç adı ve doz verilmemiştir.
İlçelerden gelenler için öneriler
- Mümkünse muayene ve tetkikleri aynı güne planlamayı isteyin.
- Önceki tetkik sonuçlarınızı, EKG'lerinizi ve ilaç listenizi mutlaka getirin; tekrarlanan tetkiklerin önüne geçer.
- Kış aylarında sabah erken saatlerde soğukta uzun yol ve yürüyüş sonrası teste girmek yerine biraz dinlenin.
- Sonuçların bir kopyasını isteyin ve saklayın.
Tetkik sonrası: sonuçlar ne anlama geliyor?
Ekokardiyografi raporunda kalbin pompalama gücü, kalp duvarlarının kalınlığı, kapakların durumu ve kalp boşluklarının boyutları gibi bilgiler yer alır. Efor testi raporunda ise testin ne kadar sürdüğü, hangi efor düzeyine ulaşıldığı, test sırasında yakınma olup olmadığı ve EKG'de değişiklik görülüp görülmediği yazılır. Bu raporları kendi başınıza yorumlamaya çalışmak yerine sonuçlarla birlikte hekiminize başvurun; aynı değer, farklı hastalarda farklı anlama gelebilir.
Efor testi "şüpheli" ya da "pozitif" çıktıysa bu her zaman damar tıkanıklığı olduğu anlamına gelmez. Hekiminiz sonucu yakınmalarınızla birlikte değerlendirir ve gerekirse ek tetkik planlar. Efor testinden sonra araç kullanacaksanız bir süre dinlenin; kendinizi iyi hissetmiyorsanız bir yakınınızın size eşlik etmesini sağlayın.
Randevuyu beklemeden başvurun
- eforla gelen göğüs ağrısı sıklaşıyor ya da daha az eforla başlıyorsa
- nefes darlığınız artıyorsa
- bayılma ya da bayılacak gibi olma yaşadıysanız
Acil durum: 112'yi arayın
Aşağıdakilerden biri varsa hemen 112'yi arayın:
- birkaç dakikadan uzun süren, baskı tarzında göğüs ağrısı
- istirahatte başlayan göğüs ağrısı
- ani başlayan ve şiddetli nefes darlığı
- yüzde kayma, kolda ya da bacakta ani güç kaybı, konuşma bozukluğu
- bayılma
Sık sorulan sorular
Doğrudan ekokardiyografi randevusu alabilir miyim?
Bazı özel merkezlerde mümkündür. Ancak tetkikin yorumlanması ve sonuca göre ne yapılacağı için bir kardiyoloji muayenesi gerekir. Önce muayene olmak çoğu zaman daha doğru bir yoldur.
Efor testi herkese yapılabilir mi?
Hayır. Bazı durumlarda efor testi uygun değildir ya da yürüyemeyen hastalarda başka tetkikler tercih edilir. Uygunluğa hekiminiz karar verir.
Sonuçları aynı gün alabilir miyim?
Ekokardiyografi sonucu çoğu zaman işlemden sonra kısa sürede verilir. Efor testinin yorumu da genellikle aynı gün yapılır. Merkezlere göre değişebilir.
Başka bir şehirde yaptırdığım tetkikler geçerli mi?
Evet, yakın tarihli sonuçlar hekiminiz için çok değerlidir. Rapor ve varsa görüntü kayıtlarını getirin.
Hangi durumlarda Holter de istenir?
Çarpıntı ya da bayılma gibi aralıklı yakınmalarda ritim Holteri istenebilir; Holter yazımız.
İlgili yazılar
Hekiminize danışın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Hangi tetkikin gerektiğine hekiminiz karar verir. Randevu ve ücret kuralları değişebilir; güncel bilgiyi başvuracağınız merkezden öğrenin. Burada bilinçli olarak kurum adı, ilaç adı ve doz verilmemiştir.
Kaynaklar
- European Association of Cardiovascular Imaging, ekokardiyografi uygulama önerileri
- European Society of Cardiology, kronik koroner sendromlar kılavuzu (tanısal testler)
- American Heart Association, egzersiz testi standartları bilimsel bildirimi