Balon Anjiyoplasti Nedir? Stentten Farkı Ne?

Balon anjiyoplasti, daralmış bir damarın içine ilerletilen küçük bir balonun şişirilerek darlığın açılması işlemidir. Kalp damarlarına yapılan girişimsel tedavilerin temelini oluşturur; stent de zaten bu işlemin üzerine eklenmiş bir adımdır.

İşlem, anjiyografiyle aynı yoldan yapılır: bilekten ya da kasıktan girilir, ince bir kateter damarın ağzına ulaştırılır ve tel kılavuzluğunda darlığın içine geçilir. Ameliyat değildir, göğüs açılmaz.

Nasıl yapılır?

1. Darlığın yeri ve derecesi anjiyografiyle belirlenir.
2. Çok ince bir kılavuz tel darlığın içinden geçirilir.
3. Söndürülmüş hâldeki balon bu telin üzerinden darlığın tam ortasına yerleştirilir.
4. Balon kontrollü basınçla şişirilir; damar duvarındaki plak yana doğru bastırılır ve damar genişler.
5. Balon söndürülüp geri çekilir. Sonuç görüntüyle kontrol edilir.

Balonun şişirildiği saniyelerde o damarın beslediği bölgeye kan akımı geçici olarak azalır. Bu sırada kısa süreli göğüs rahatsızlığı hissedebilirsiniz; beklenen bir durumdur ve balon söndürülünce geçer. Rahatsızlık duyduğunuzda ekibe söylemeniz gerekir.

Stentten farkı ne?

Fark tek cümleyle özetlenebilir: balon geçicidir, stent kalıcıdır.

• Balon anjiyoplasti. Darlığı açar, sonra geri çekilir. Damarda hiçbir cisim kalmaz. Ancak damar duvarı esnektir; bir bölümünde açılan darlık zamanla yeniden daralabilir ya da işlem sırasında damar duvarı yırtılarak akım bozulabilir.
• Stent. Balonun üzerine yerleştirilmiş metal örgülü bir tüptür. Balon şişirilince stent damar duvarına yaslanır ve balon geri çekildiğinde orada kalır. Damarın yeniden çökmesini engeller.

Bu nedenle günümüzde kalp damarlarına yapılan girişimlerin büyük bölümünde balon işleminin ardından stent yerleştirilir. Stent sonrası dönemi ayrı bir yazıda ele aldık.

Peki sadece balon ne zaman yeterli olur?

Bazı durumlarda stent yerleştirmeden yalnızca balon kullanılır:

• Çok ince damarlarda. Stentin güvenle yerleşemeyeceği kadar küçük damarlarda.
• Stent içi yeniden darlıkta. Daha önce takılmış bir stentin içi daraldığında, üst üste stent koymak yerine balon tercih edilebilir.
• Kanama riski çok yüksek hastalarda. Stent uzun süreli pıhtı önleyici tedavi gerektirdiği için, kanama riski yüksek kişilerde bu tedaviyi kısaltmak amacıyla balon tercih edilebilir.
• Stentin geçemeyeceği anatomilerde. Damarın kıvrımlı ya da aşırı kireçli olduğu durumlarda.

İlaç kaplı balon

Son yıllarda kullanılan bir seçenek de yüzeyi ilaçla kaplanmış balonlardır. Balon şişirildiğinde ilaç damar duvarına geçer ve yeniden daralmayı azaltmayı amaçlar; geriye metal bir cisim bırakmaz. Özellikle stent içi yeniden darlıkta ve ince damarlarda kullanılır. Size uygun olup olmadığını damar yapınıza bakarak hekiminiz değerlendirir.

Riskler

Balon anjiyoplasti deneyimli ellerde güvenliği yüksek bir işlemdir, ancak risksiz değildir:

• Sık ve hafif: giriş yerinde morarma, hassasiyet, küçük şişlik.
• Damar duvarında yırtılma (diseksiyon). Balonun açtığı bölgede damar duvarı ayrılabilir; genellikle stentle giderilir. Sadece balon yapılan işlemlerde stent gerekmesinin en sık nedenidir.
• Ani kapanma. Açılan damarın işlem sırasında ya da hemen sonrasında kapanması.
• Kontrast maddeye bağlı böbrek etkilenmesi. Ayrıntısı kontrast madde yazımızda.
• Nadir fakat ciddi: kalp krizi, ritim bozukluğu, inme.

Anjiyoplasti sonrası

• Kasıktan girildiyse birkaç saat yatak istirahati; bilekten girildiyse süre çok daha kısadır.
• Çoğu hasta aynı gün ya da ertesi gün taburcu olur.
• Hekiminiz aksini söylemediyse bol sıvı alın.
• Pıhtı önleyici tedavi başlanır; süresini yalnızca hekiminiz belirler ve kendi başınıza kesilmez.
• Giriş yerinde artan şişlik, akıntı ya da ateş olursa hekiminize bildirin.
• Taburculukta işlemin sonucunu, ilaçlarınızı ve kontrol tarihini net biçimde öğrenin.