Kalp Yetmezliğinde Kilo Takibi Neden Önemli?

Kalp yetmezliği takibinde en değerli araç pahalı bir cihaz değil, banyonuzdaki tartıdır. Vücutta su toplanması, siz henüz nefes darlığı hissetmeden günler önce tartıda görünür. Bu, alevlenmeyi hastaneye gitmeden durdurmanın en pratik yoludur.

Bu yazı, kilo takibinin neden işe yaradığını ve doğru biçimde nasıl yapılacağını anlatır. Ölçütleri ve ne yapacağınızı hekiminizle birlikte belirleyin.

Kilo neden artar?

Kalp yeterince güçlü pompalayamadığında böbrekler bunu "kan azaldı" gibi algılar ve tuz ile suyu tutmaya başlar. Bu sıvı damar dışına sızarak dokularda birikir. Sıra genellikle şöyledir:

• Önce tartıda görünür. Henüz hiçbir belirti yokken.
• Sonra ayak bileklerinde ve bacaklarda şişlik başlar.
• Ardından karında dolgunluk ve erken doyma hissi gelir.
• En son akciğerlerde birikir. Nefes darlığı bu aşamada ortaya çıkar.

Yani nefes darlığı beklerseniz, birkaç günlük bir avantajı kaybetmiş olursunuz. Kilo takibinin bütün mantığı budur: en erken haberi almak.

Doğru tartılma

Kilo takibinin işe yaraması için ölçümün her gün aynı koşullarda yapılması gerekir. Aksi hâlde gördüğünüz fark sıvıdan değil, yöntemden kaynaklanır:

• Her gün aynı saatte tartılın. Sabah, uyandıktan sonra.
• Tuvalete gittikten sonra tartılın.
• Kahvaltıdan önce.
• Aynı miktarda giysiyle ya da iç çamaşırıyla.
• Aynı tartıyı kullanın. Farklı tartılar farklı sonuç verir.
• Tartıyı sert zemine koyun. Halı üzerinde ölçüm şaşar.
• Her gün kaydedin. Aklınızda tutmaya çalışmayın.

Kayıt için özel bir uygulama gerekmez; buzdolabına asılan bir kâğıt ya da bir defter yeterlidir. Önemli olan, kontrole giderken bu kaydı yanınızda götürmenizdir.

Neyi arıyorsunuz?

Aradığınız şey mutlak kilonuz değil, kısa sürede olan hızlı artıştır. Yağ dokusu birkaç günde artmaz; birkaç gün içinde gelen kilo neredeyse her zaman sudur.

Buradaki eşiği ve kaç günde ne kadar artışın uyarı sayılacağını hekiminiz belirler ve bu kişiden kişiye değişir. Kontrolünüzde şu üç soruyu doğrudan sorun:

• Kaç günde ne kadar artışta sizi aramalıyım?
• Bu durumda idrar söktürücü ilacımda değişiklik yapmalı mıyım?
• Mesai dışındaysa kimi aramalıyım?

Bu yanıtları yazılı olarak alın. Alevlenme anında en çok işinize yarayacak belge budur.

Kilo kaybı da bir bilgidir

Takip yalnızca artışla ilgili değildir. İki durum daha önemsenmelidir:

• Hızlı kilo kaybı. İdrar söktürücü ilaç fazla gelmiş olabilir; baş dönmesi, halsizlik ve ağız kuruluğu eşlik ediyorsa hekiminize söyleyin.
• Yavaş ve istenmeyen kilo kaybı. Aylar içinde kas ve iştah kaybıyla giden zayıflama, ileri kalp yetmezliğinde görülebilen ayrı bir tablodur ve mutlaka bildirilmelidir.

Bu ikisi birbirine karışmaz: biri günler, diğeri aylar içinde olur.

Kiloya eşlik eden diğer işaretler

Tartıyı tek başına değil, birkaç basit gözlemle birlikte kullanın:

• Ayakkabılarınız ya da yüzüğünüz sıkıyor mu?
• Çorap lastiği derinizde iz bırakıyor mu?
• Ayak bileğinize parmakla bastırınca çukur kalıyor mu?
• Kaç yastıkla uyuyorsunuz ve bu sayı değişti mi?
• Pantolonunuz belden sıkılaştı mı?
• Merdivende eskisinden çabuk yoruluyor musunuz?

Bunların birkaçı bir arada değişiyorsa, tartıda büyük bir artış olmasa bile hekiminizi arayın.

Sık yapılan hatalar

• Sadece kötü hissedince tartılmak. Takibin amacı, kötü hissetmeden önce görmektir.
• Kilo arttı diye yemek kısmak. Sorun yiyecek değil, sıvıdır. Yetersiz beslenme kas kaybına yol açar.
• Su içmeyi tamamen kesmek. Aşırı kısıtlama böbrekleri zorlar; çerçeveyi hekiminiz belirler. Sıvı ve tuz yazımız.
• Kendi kararıyla idrar söktürücü dozunu artırmak. Yalnızca hekiminizin daha önce verdiği yazılı plan varsa uygulanır.
• Tuzu unutup yalnızca suya odaklanmak. Tuz, suyu tutan asıl etkendir.
• Kaydı kontrole götürmemek. Bir aylık kayıt, tek bir muayeneden fazlasını anlatır.