Bradikardi Nedir? Yavaş Nabız Her Zaman Sorun mu?

Bradikardi, kalbin dakikadaki atım sayısının beklenenin altına inmesidir. Yetişkinlerde sınır olarak genellikle dakikada 60 kabul edilir. Ancak bu sayıyı tek başına okumak yanıltıcıdır: dakikada 48 atan bir sporcu tamamen sağlıklı olabilirken, dakikada 55 atan başka bir kişide ciddi bir ileti sorunu bulunabilir.

Bu yüzden kardiyolojide sorulan soru "nabzınız kaç?" değil, "bu nabızla kendinizi nasıl hissediyorsunuz?" sorusudur. Belirti varsa sayı önem kazanır; belirti yoksa çoğu zaman yalnızca gözlem gerekir.

Yavaş nabız ne zaman normaldir?

Aşağıdaki durumlarda düşük nabız beklenen bir bulgudur:

• Düzenli spor yapanlarda. Antrenmanla güçlenen kalp, her atımda daha fazla kan pompalar ve daha az atmaya ihtiyaç duyar. Dayanıklılık sporcularında dinlenme nabzının belirgin düşük olması olağandır.
• Uykuda. Gece nabzın düşmesi normaldir; Holter kayıtlarında bu sık görülür.
• Genç ve fiziksel olarak zinde kişilerde.
• Dinlenme hâlinde, özellikle sakin ve rahat oturulurken.

Bu kişilerde nabız efor sırasında normal biçimde yükselir. Ayırt edici nokta budur: kalbin gerektiğinde hızlanabilmesi.

Ne zaman araştırılmalı?

Bradikardi, belirti yaptığında önem kazanır. Şu şikâyetler yavaş nabızla birlikte görülüyorsa değerlendirme gerekir:

• baş dönmesi, sersemlik, gözlerin kararması
• bayılma ya da bayılacak gibi olma
• olağandışı ve açıklanamayan yorgunluk
• eforla ortaya çıkan nefes darlığı, "eskisi kadar yürüyemiyorum" hissi
• zihin bulanıklığı, dikkat dağınıklığı
• göğüste rahatsızlık hissi

Özellikle bayılma öyküsü, gecikmeden değerlendirilmesi gereken bir bulgudur.

Bradikardinin nedenleri

Nedeni bulmak, tedaviyi belirleyen asıl adımdır. Sık görülenler:

• Sinüs düğümü hastalığı. Kalbin doğal pili yaşla birlikte yavaşlayabilir ya da düzensiz çalışabilir.
• İleti (blok) sorunları. Uyarının kulakçıklardan karıncıklara geçişinde gecikme veya kesinti olur. Derecesine göre önemi değişir.
• İlaçlar. Bazı tansiyon ve ritim ilaçları, glokom damlaları ve bazı diğer tedaviler nabzı yavaşlatabilir. Bu, bradikardinin en sık ve en kolay düzeltilebilir nedenlerinden biridir.
• Tiroid bezinin az çalışması (hipotiroidi).
• Elektrolit bozuklukları, özellikle potasyum yüksekliği.
• Uyku apnesi. Gece nabız duraklamalarının atlanan bir nedenidir.
• Kalp krizi ve bazı enfeksiyonlar, geçici ya da kalıcı ileti sorunu yapabilir.
• Vagal aşırı yanıt. Ağrı, ıkınma, uzun süre ayakta durma gibi durumlarda geçici yavaşlama.

Tanı nasıl konur?

• Muayene ve öykü. Şikâyetin ne zaman olduğu, ilaç listeniz ve bayılma öyküsü.
• EKG. O anki ritmi ve ileti durumunu gösterir.
• Holter. Şikâyet aralıklıysa 24 saat veya daha uzun kayıt alınır. Ayrıntısını Holter yazımızda anlattık.
• Olay kaydedici veya takılabilir kayıt cihazı. Şikâyet çok seyrekse aylar boyu kayıt gerekebilir.
• Kan tahlilleri. Tiroid, elektrolitler, böbrek fonksiyonları.
• Efor testi. Nabzın efora yanıt verip vermediğini gösterir; bu, önemli bir ayrımdır.
• Ekokardiyografi. Yapısal bir sorun eşlik ediyor mu diye bakılır.
• Uyku testi. Gece duraklamaları varsa ve horlama öyküsü eşlik ediyorsa istenebilir.

Tedavi

Tedavi tamamen nedene bağlıdır:

• Belirti yoksa ve sebep zararsızsa çoğu zaman tedavi gerekmez; izlem yeterlidir.
• İlaç kaynaklıysa doz düzenlenir ya da ilaç değiştirilir. Bu, sık karşılaşılan ve kolay çözülen bir durumdur.
• Tiroid, elektrolit veya uyku apnesi gibi bir neden varsa ona yönelik tedaviyle nabız düzelebilir.
• Kalıcı ileti sorunu belirti yapıyorsa kalp pili gündeme gelir. Kalp pili takılan kişilerin günlük yaşamını kalp pili yazımızda ele aldık.