Kalp Nakli ve Destek Cihazları: Kimlere Uygulanır?

Kalp nakli ve mekanik destek cihazları, kalp yetmezliği tedavisinin en son basamağıdır. Bunlar ilk akla gelen seçenekler değildir; ilaçlar, cihazlar ve girişimlerle kontrol sağlanamayan seçilmiş hastalarda gündeme gelir.

Bu yazı, bu tedavilerin ne olduğunu ve süreçlerin nasıl işlediğini genel hatlarıyla anlatır. Uygunluk kararı yalnızca ileri kalp yetmezliği merkezlerindeki ekipler tarafından verilir.

Ne zaman gündeme gelir?

Konu, kalp yetmezliğinin ileri evresinde açılır. Genellikle şu tablolar birlikte bulunur:

• En iyi tedaviye rağmen yakınmaların sürmesi. Hafif hareketle ya da istirahatte nefes darlığı.
• Sık hastane yatışları.
• İdrar söktürücü ihtiyacının giderek artması.
• Böbrek işlevlerinin bozulmaya başlaması.
• Efor kapasitesinin belirgin biçimde azalması.
• Tansiyonun düşük seyretmesi nedeniyle ilaçların kullanılamaması.
• İstenmeyen kilo ve kas kaybı.

Bu tablodaki bir hasta, ileri kalp yetmezliği konusunda deneyimli bir merkeze yönlendirilir. Yönlendirmenin erken yapılması önemlidir; çok geç kalındığında hasta bu tedaviler için uygun olmayabilir.

Mekanik destek cihazları

Sol karıncık destek cihazı, halk arasında kullanılan adıyla LVAD, kalbin sol tarafına bağlanan bir pompadır. Kalpten aldığı kanı doğrudan ana atardamara gönderir. Kalbi çıkarmaz, ona yardım eder.

Cihazın enerjisi, vücut dışındaki bir batarya sisteminden gelir. Bu bağlantı deriden geçen bir kablo aracılığıyla sağlanır. Hasta bataryayı gün boyunca yanında taşır ve geceleri prize bağlı olarak kullanır.

Bu tedavi üç farklı amaçla uygulanabilir:

• Nakle köprü. Uygun kalp bulunana kadar hastayı iyi durumda tutmak için.
• Karar için köprü. Hastanın nakle uygun olup olmadığı henüz netleşmemişse.
• Kalıcı tedavi. Nakle uygun olmayan hastalarda uzun süreli destek olarak.

Cihazla yaşamak belirli bir düzen gerektirir: bataryaların takibi, kablonun çıkış yerinin günlük bakımı, kan sulandırıcı kullanımı ve düzenli kontroller. Kan sulandırıcı rehberimize bakabilirsiniz.

Kalp nakli

Kalp nakli, ileri kalp yetmezliğinde yaşam süresi ve kalitesi açısından en iyi sonucu veren tedavidir. Ancak uygun organ sayısı sınırlıdır ve her hasta uygun değildir.

Değerlendirme kapsamlıdır ve şunları içerir:

• Kalp işlevlerinin ayrıntılı ölçümü.
• Akciğer damar basınçlarının değerlendirilmesi. Bu, nakil için belirleyici başlıklardandır; ilgili yazımız.
• Böbrek ve karaciğer işlevleri.
• Enfeksiyon ve kanser taraması.
• Doku ve kan grubu uyumu.
• Ruhsal değerlendirme ve destek sisteminin gözden geçirilmesi. Nakil sonrası düzen, hastanın tek başına sürdürebileceği bir süreç değildir.
• Sigara ve alkol durumunun değerlendirilmesi.

Nakil sonrasında bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar ömür boyu kullanılır ve düzenli kontroller gerekir. Bu ilaçlar bırakılamaz.

Bu tedavileri geciktiren yanlış inanışlar

• "Nakil son çare, o yüzden konuşmayalım." Aksine, erken konuşulmalıdır. Çok geç kalındığında hasta uygun olmayabilir.
• "Cihaz taktırırsam yatağa bağımlı olurum." Destek cihazı olan birçok hasta günlük hayatını sürdürür, yürür, seyahat eder.
• "Yaşım ilerledi, benim için seçenek yok." Yaş tek başına belirleyici değildir; genel durum ve diğer hastalıklar değerlendirilir.
• "Nakil olursam ilaçtan kurtulurum." Tam tersine, ömür boyu ilaç kullanımı gerekir.
• "Nakil listesine girmek uzun bir bekleme demek." Süre değişkendir; bu dönemde destek cihazı seçeneği devreye girebilir.

İkinci görüş almak

Bu tedaviler kişiye özel değerlendirme gerektirir ve merkezler arasında yaklaşım farkları olabilir. Size uygun olmadığınız söylendiyse ya da karar veremiyorsanız ikinci bir görüş almak hakkınızdır. İkinci görüş yazımıza bakabilirsiniz.