
Çarpıntı yakınması olan birçok kişinin ortak sorunu şudur: çarpıntı evde, gece ya da işteyken olur; hastaneye ulaşıldığında ise geçmiştir. Evde kullanılan taşınabilir EKG cihazları, tam da bu anı yakalamak için geliştirilmiştir. Yakınma sırasında kısa bir kayıt almanızı ve bunu hekiminize göstermenizi sağlarlar.
Taşınabilir EKG nedir?
Bu cihazlar genellikle avuç içi büyüklüğündedir. İki ya da daha fazla parmağınızı elektrotlara dokundurarak ya da cihazı göğsünüze yerleştirerek, kısa süreli bir kalp ritmi kaydı alırsınız. Kayıt çoğu zaman bir telefon uygulamasına aktarılır ve saklanabilir ya da paylaşılabilir.
- Tek kanallı cihazlar kalbin elektriğine tek bir açıdan bakar. Ritim bozukluklarını göstermede yararlıdır.
- Birden fazla kanallı cihazlar biraz daha ayrıntılı bilgi verir, ancak hastanede çekilen standart EKG'nin yerini tutmaz; EKG yazımız.
Hangi durumlarda yararlıdır?
- Ara ara gelen çarpıntılar. Ayda birkaç kez olan ataklar, bir iki günlük Holter kaydında yakalanamayabilir; Holter yazımız.
- Atriyal fibrilasyon takibi. Tanısı konmuş hastalarda atak sıklığını ve tedaviye yanıtı izlemek için; atriyal fibrilasyon yazımız.
- Ekstra atımlar. "Kalbim tekliyor" hissinin ne olduğunu göstermek için; ekstrasistol yazımız.
- Ritim ilacı başlandıktan sonra. Hekimin önerdiği durumlarda nabız ve ritim izlemi için.
Doğru kayıt nasıl alınır?
- Oturun ve birkaç kez derin nefes alın.
- Kollarınızı bir masaya ya da dizlerinize dayayın; kaslarınızı gevşetin.
- Parmaklarınızı elektrotlara hafifçe ama tam temas edecek şekilde yerleştirin. Kuru ya da çok terli cilt kaydı bozabilir.
- Kayıt süresince konuşmayın ve hareket etmeyin.
- Kaydın tarihini, saatini ve o sırada ne hissettiğinizi not edin: çarpıntı, baş dönmesi, göğüs ağrısı gibi.
Titrek, dalgalı ya da "okunamadı" uyarısı veren kayıtlar genellikle hareket veya temas sorunundan kaynaklanır. Birkaç dakika sonra yeniden deneyin.
Sınırları: neyi göstermez?
- Kalp krizini güvenilir şekilde göstermez. Göğüs ağrınız varsa kayıt almakla vakit kaybetmeyin; 112'yi arayın.
- Kalp kası ve kapak hastalıklarını göstermez. Bunlar için ekokardiyografi gibi incelemeler gerekir.
- Otomatik yorumlar yanılabilir. Cihazın "normal" ya da "düzensiz" demesi tanı değildir; kaydı mutlaka hekiminiz değerlendirmelidir.
- Yalnızca kayıt aldığınız anı gösterir. Belirti vermeyen ritim bozukluklarını kaçırabilir.
Cihaz seçerken ve kullanırken
- Tıbbi cihaz onayı olup olmadığına bakın. Oyuncak ya da yalnızca "sağlıklı yaşam" amaçlı ürünlerle tıbbi cihazlar aynı değildir.
- Kayıtların nasıl saklandığını öğrenin. Sağlık verileriniz kişisel verilerinizdir; kiminle paylaşıldığını bilin.
- Hekiminizle önceden konuşun. Kayıtları hangi yolla ileteceğinizi ve hangi durumlarda aramanız gerektiğini belirleyin. Uzaktan takip için uzaktan takip yazımıza bakabilirsiniz.
- Sürekli kayıt almayın. Yakınma olmadan sık sık kayıt almak, kaygıyı artırabilir.
Kayıtları hekime götürürken
Hekiminize yalnızca "düzensiz" ya da "normal" yazan özet ekranları değil, kaydın kendisini gösterin. Birçok cihaz, kaydı dosya olarak kaydetmenize ya da yazdırmanıza izin verir. Yakınma sırasında alınmış kayıtları, belirti yokken alınmış bir karşılaştırma kaydıyla birlikte götürmek yorumu kolaylaştırır. Kayıt sırasında ne yaptığınızı, örneğin merdiven çıktığınızı ya da uykudan uyandığınızı da not edin.
Hekiminize başvurun
- kayıtlarda tekrarlayan düzensiz ritim görülüyorsa
- çarpıntı sıklaşıyor ya da uzuyorsa
- çarpıntıya baş dönmesi ya da nefes darlığı eşlik ediyorsa
- cihazın yorumlarından emin olamıyorsanız
Acil durum: 112'yi arayın
Kayıt almayı beklemeden hemen 112'yi arayın:
- birkaç dakikadan uzun süren, baskı tarzında göğüs ağrısı
- çok hızlı ve düzensiz kalp atışıyla birlikte baş dönmesi ya da bayılma hissi
- ani başlayan ve şiddetli nefes darlığı
- yüzde kayma, kolda ya da bacakta ani güç kaybı, konuşma bozukluğu
- bayılma
Sık sorulan sorular
Evde EKG cihazı Holterin yerini tutar mı?
Her zaman değil. Holter belirli bir süre boyunca kesintisiz kayıt alır; evde EKG ise yalnızca siz kayıt aldığınızda bilgi verir. Seyrek ve belirti veren ataklarda evde EKG daha yararlı olabilir. Hangisinin uygun olduğuna hekiminiz karar verir.
Kaydım "normal" çıktı ama çarpıntım vardı, bu ne demek?
Çarpıntı hissi her zaman ritim bozukluğu anlamına gelmez; normal ama hızlanmış bir ritim de çarpıntı olarak hissedilebilir. Yine de kaydı ve yakınmanızı hekiminizle paylaşın.
Akıllı saatim varken ayrıca cihaz almalı mıyım?
Saatinizde EKG özelliği varsa çoğu durumda benzer bilgi sağlar. Farkları için akıllı saat yazımıza bakabilirsiniz.
Atakları hiç yakalanamayan hastalar için başka seçenek var mı?
Evet. Daha uzun süre takılan kayıt cihazları ya da deri altına yerleştirilen küçük ritim kaydediciler gibi seçenekler vardır. Bu kararı ritim uzmanı verir.
Çocuklarda kullanılabilir mi?
Bazı cihazlar çocuklarda da kullanılabilir, ancak çocuklarda EKG yorumu yetişkinlerden farklıdır. Çocuk kardiyoloğunuza danışmadan kullanmayın.
İlgili yazılar
Hekiminize danışın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Evde alınan kayıtlar tanı koymaz; tanı ve tedavi kararları hekimlerinize aittir. Burada bilinçli olarak marka, ilaç adı, doz ve sınır değer verilmemiştir.
Kaynaklar
- European Heart Rhythm Association, dijital sağlık ve ritim izleme cihazları uzlaşı bildirimi
- European Society of Cardiology, atriyal fibrilasyon tanı ve tedavi kılavuzu
- Heart Rhythm Society, ambulatuvar EKG izlemi uzlaşı bildirimi