Sağlık Uygulamalarındaki Verilere Ne Kadar Güvenmeli?

Telefonlarımız ve bilekliklerimiz her gün adımlarımızı, nabzımızı, uykumuzu ve harcadığımız kalorileri ölçüyor. Bu veriler motivasyon sağlayabilir ve sağlıklı alışkanlıkları destekleyebilir. Ancak her sağlık uygulaması aynı ölçüde güvenilir değildir. Hangi veriye ne kadar güvenebileceğinizi bilmek, hem gereksiz kaygıyı hem de yanlış güveni önler.

Hangi veri ne kadar güvenilir?

• Adım sayısı. Genellikle oldukça iyidir, ancak kesin değildir. Telefonun cepte mi çantada mı taşındığı, yürüme hızı ve bastonla yürümek sonucu etkiler. Günden güne karşılaştırma için yeterince yararlıdır.
• İstirahat nabzı. Bilekten yapılan ölçümler istirahatte çoğu zaman güvenilirdir; yoğun hareket sırasında sapabilir; akıllı saat yazımız.
• Kamera ile nabız ölçümü. Parmağı kameraya koyarak yapılan ölçümler ışık ve hareketten çok etkilenir; ancak kaba bir fikir verir.
• Harcanan kalori. En az güvenilir verilerden biridir; gerçek değerden belirgin sapabilir. Beslenme planını yalnızca bu rakama göre yapmayın.
• Uyku evreleri. Toplam uyku süresi hakkında fikir verir, ancak derin ya da hafif uyku ayrımı sınırlıdır; uyku ve kalp yazımız.
• Oksijen ve "stres" puanları. Tanı ya da tedavi için kullanılmamalıdır.

Telefonla tansiyon ölçülür mü?

Parmağınızı kameraya koyarak ya da ekrana dokunarak tansiyon ölçtüğünü iddia eden uygulamalar güvenilir değildir. Tansiyon ölçümü için doğrulanmış, koldan ölçüm yapan bir tansiyon aleti kullanılmalıdır. Uygulamalar, bu cihazlarla yaptığınız ölçümleri kaydetmek ve hekiminizle paylaşmak için ise çok yararlı olabilir. Doğru ölçüm yöntemi için evde tansiyon ölçümü yazımıza bakabilirsiniz.

Verileri doğru kullanmanın yolları

• Tek bir değere değil, eğilime bakın. Bir günlük düşük uyku ya da yüksek nabız çoğu zaman anlamsızdır; haftalar içindeki değişim daha anlamlıdır.
• Karşılaştırın. Uygulamanın gösterdiği nabzı, zaman zaman bilekten elle saydığınız nabızla karşılaştırın.
• İlaçlarınızı verilere göre kendiniz değiştirmeyin. Hiçbir uygulama verisi tek başına ilaç kararı için yeterli değildir.
• Hedefleri gerçekçi tutun. Uygulamanın varsayılan adım hedefi herkese uygun değildir. Kalp hastalığınız varsa hedefinizi hekiminizle belirleyin; nabız bölgeleri yazımız.
• Veri kaygıya dönüşüyorsa ara verin. Sürekli ölçmek bazı kişilerde kalple ilgili kaygıyı artırabilir; kalp nevrozu yazımız.

Gerçekten yararlı uygulamalar

• İlaç hatırlatıcıları. İlaç unutmayı azaltır; ilaç uyumu yazımız.
• Tansiyon, kilo ve şeker günlükleri. Ölçümleri düzenli kaydetmek ve kontrole götürmek için.
• Hareket ve yürüyüş takibi. Hareketsiz geçen süreleri fark etmek ve hedef koymak için.
• Sigara bırakma destek uygulamaları. Motivasyon ve kriz anı önerileri için; sigarayı bırakma yazımız.

Dikkat edilmesi gerekenler

• Tanı koyduğunu iddia eden uygulamalara temkinli yaklaşın. Tıbbi cihaz onayı olmayan bir uygulamanın "kalbiniz sağlıklı" ya da "hastalık riski yüksek" demesi güvenilir değildir.
• Ürün satan uygulamalara dikkat edin. Özellikle "kalbi güçlendiren" takviye ve bitkisel ürün önerilerini hekiminize danışmadan uygulamayın.
• Gizliliği kontrol edin. Sağlık verilerinizin kiminle paylaşıldığını ve reklam amacıyla kullanılıp kullanılmadığını öğrenin; gereksiz izinleri kapatın.