Temel Yaşam Desteği: Kalp Masajı Nasıl Yapılır?

Kalbi aniden duran bir kişinin hayatta kalma şansı, ilk dakikalarda yanındaki kişilerin ne yaptığına bağlıdır. Ambulans gelene kadar yapılan kalp masajı, beyne ve kalbe kan gitmesini sağlayarak zaman kazandırır. Hiç eğitim almamış biri bile doğru adımlarla hayat kurtarabilir.

Bu yazı, yetişkinlerde temel yaşam desteğinin adımlarını anlatır. Yazıyı okumak iyi bir başlangıçtır, ancak uygulamalı bir ilk yardım eğitimi almak, gerçek bir durumda ne yapacağınızı bilmenin en iyi yoludur.

1. Güvenliği sağlayın ve bilinci kontrol edin

• Ortam güvenli mi? Trafik, elektrik ya da yangın gibi bir tehlike varsa önce kendinizi koruyun.
• Kişiye seslenin ve omuzlarından hafifçe sarsın. "İyi misiniz?" diye yüksek sesle sorun.
• Yanıt yoksa, nefes alıp almadığına bakın. Başı hafifçe geriye yatırıp çeneyi kaldırın. Göğsün hareketine bakın, nefesi dinleyin ve hissedin; bunu kısa tutun.

Kişi yanıt vermiyor ve normal nefes almıyorsa, kalp durması olarak kabul edin. Ara ara iç çeker gibi, horlama benzeri nefesler normal nefes değildir; bu durumda da kalp masajına başlanır.

2. Yardım çağırın: 112 ve şok cihazı

• 112'yi arayın ya da çevrenizden birinin aramasını isteyin. Telefonu hoparlöre alın; görevli size adım adım yol gösterebilir. Ayrıntılar için 112'yi ararken ne söylemeli yazımıza bakabilirsiniz.
• Şok cihazı isteyin. Yakında otomatik eksternal defibrilatör (OED) varsa, birinin getirmesini söyleyin; OED kullanımı yazımız.
• Yalnızsanız önce 112'yi arayın, hoparlörü açın ve hemen kalp masajına başlayın.

3. Göğüs basısına başlayın

1. Kişiyi sert ve düz bir zemine sırtüstü yatırın. Yatak gibi yumuşak yüzeylerde bası etkisiz kalır.
2. Kişinin yanına diz çökün.
3. Bir elinizin topuğunu göğsün ortasına, göğüs kemiğinin alt yarısına yerleştirin. Diğer elinizi üstüne koyup parmaklarınızı kenetleyin.
4. Kollarınızı dirseklerden bükmeden, omuzlarınız ellerinizin tam üstünde olacak şekilde durun.
5. Vücut ağırlığınızı kullanarak göğsü yaklaşık 5 ila 6 santimetre aşağı bastırın.
6. Her basıdan sonra göğsün tamamen yukarı kalkmasına izin verin; ellerinizi kaldırmayın.
7. Dakikada 100 ila 120 bası hızında, kesintisiz devam edin. Bu, hızlı ve tempolu bir ritimdir.

Bu hız ve derinlik değerleri, yetişkinlerde temel yaşam desteği için uluslararası ilk yardım kılavuzlarında önerilen değerlerdir.

4. Kurtarma solunumu gerekli mi?

Eğitim aldıysanız ve yapabiliyorsanız, her 30 basıdan sonra 2 kurtarma solunumu verebilirsiniz. Eğitim almadıysanız ya da yapmak istemiyorsanız, yalnızca göğüs basısı yapmanız da değerlidir ve önerilir. En önemli şey, basılara ara vermeden devam etmektir.

Çocuklarda ve boğulma, suda boğulma gibi durumlarda kurtarma solunumu daha önemlidir. Çocuk ve bebeklerde temel yaşam desteği farklı teknikler içerir; bunları uygulamalı bir eğitimde öğrenmeniz önerilir.

5. Ne zamana kadar devam etmeli?

Aşağıdakilerden biri olana kadar durmayın:

• sağlık ekibi gelip görevi devralana kadar
• şok cihazı getirilip size talimat verene kadar (cihaz analiz yaparken dokunmayın)
• kişi uyanıp hareket etmeye, gözlerini açmaya ve normal nefes almaya başlayana kadar
• tamamen tükenene kadar

Kalp masajı çok yorucudur. Yanınızda başka biri varsa, basının kalitesi düşmesin diye birkaç dakikada bir kısa bir geçişle yer değiştirin.

Sık yapılan hatalar

• Başlamakta tereddüt etmek. Hiçbir şey yapmamak en büyük hatadır.
• Çok yavaş ya da çok yüzeysel basmak.
• Sık ara vermek. Nabız aramak için basılara ara vermeyin.
• Yumuşak zeminde bası yapmak.
• Kaburga kırılır diye korkmak. Kaburga kırığı olabilir; ancak hayatta kalmak için yapılan masajın yararı bu riskten çok daha büyüktür.