Yoğun kar yağışının ardından kalp krizi nedeniyle acil servise başvuranların arttığı bilinir. Bunun en önemli nedenlerinden biri kar küremektir. Çoğu zaman hareketsiz yaşayan birinin, soğuk bir sabah aniden ağır bir işe girişmesi, kalbin kaldırabileceğinden fazla yük anlamına gelebilir.
Kar kürerken kalp krizi neden olur?
- Ani ve yoğun efor. Ağır ve ıslak karı kaldırıp atmak, kısa sürede nabzı ve tansiyonu belirgin şekilde yükseltir; birçok kişi için koşu bandında hızlı koşmaya yakın bir yüktür.
- Kol kaslarıyla yapılan zorlanma. Kollarla yük kaldırmak, bacaklarla yürümeye göre kalbi daha fazla zorlar.
- Nefes tutma. Ağır kürek kaldırırken nefesi tutup ıkınmak tansiyonu aniden artırır.
- Soğuk hava. Damarları daraltır, tansiyonu yükseltir ve kalbin oksijen ihtiyacını artırır; soğuk hava yazımız.
- Sabah saatleri. Kalp krizleri sabah saatlerinde daha sık görülür; kar da çoğu zaman sabah kürenir.
Kimler risk altında?
- daha önce kalp krizi geçirmiş, stent ya da bypass olmuş kişiler
- göğüs ağrısı ya da nefes darlığı yakınması olanlar
- kalp yetmezliği olanlar
- tansiyon, diyabet, kolesterol yüksekliği gibi risk etkenleri bulunanlar
- sigara içenler
- orta ve ileri yaşta olup düzenli egzersiz yapmayanlar
Bu gruplardaysanız, kar küremeden önce hekiminizle konuşmanız ve mümkünse bu işi başkasına bırakmanız en güvenli seçenektir.
Uyarı belirtileri: hemen durun
Kar kürerken aşağıdakilerden biri olursa işi hemen bırakın ve dinlenin:
- göğüste baskı, sıkışma ya da yanma
- kola, çeneye, boyuna ya da sırta yayılan ağrı
- beklenmedik nefes darlığı
- soğuk terleme, bulantı
- baş dönmesi ya da bayılacak gibi olma
Yakınma birkaç dakika içinde geçmiyorsa 112'yi arayın. "Yorgunluktur, geçer" diyerek işe devam etmeyin. Göğüs ağrısında ne yapılacağı için göğüs ağrısı yazımıza bakabilirsiniz.
Kar küremeyi daha güvenli hale getirmek
- Isının. Dışarı çıkmadan önce birkaç dakika hafif hareketlerle kaslarınızı ısıtın.
- Kaldırmak yerine itin. Karı kürekle itmek, kaldırıp atmaktan daha az yorar.
- Küçük parçalar halinde çalışın. Küreği tam doldurmayın.
- Sık mola verin. İşi gün içine yayın; kar yağarken birkaç kez kısa süreli temizlemek, biriken ağır karı bir defada küremekten daha kolaydır.
- Nefesinizi tutmayın. Düzenli nefes alıp verin.
- Ağır yemekten hemen sonra ya da uyanır uyanmaz başlamayın.
- Alkol ve sigaradan uzak durun. Özellikle kar küremeden önce ve sonra.
- Kat kat giyinin, başınızı ve ellerinizi koruyun.
- Yardım isteyin. Komşu, aile ya da bu işi yapan hizmetlerden destek alın.
Diğer ani eforlar
Aynı risk yalnızca kar küremeye özgü değildir. Ev taşımak, ağır eşya kaldırmak, bahçede kazma kürek işi yapmak ya da yıllar sonra aniden yoğun spora başlamak da kalbi benzer şekilde zorlayabilir. Kalbi güvenle çalıştırmanın yolu, eforu yavaş yavaş artırmak ve düzenli hareket etmektir; kalp hastası egzersiz planı yazımız.
Acil durum: 112'yi arayın
Aşağıdakilerden biri varsa hemen 112'yi arayın:
- dinlenmeyle birkaç dakika içinde geçmeyen göğüs ağrısı
- soğuk terleme ve bulantıyla birlikte göğüs ağrısı
- ani başlayan ve şiddetli nefes darlığı
- yere yığılan ve yanıt vermeyen kişi (hemen kalp masajına başlayın)
- bayılma
Hekiminize danışın
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararları hekimlerinize aittir. Burada bilinçli olarak ilaç adı, doz ve sınır değer verilmemiştir.
Sık sorulan sorular
Kalp hastası kar kürebilir mi?
Bu, kalp hastalığınızın türüne ve şu anki durumunuza bağlıdır. Birçok kalp hastasına ağır ve ıslak kar küremekten kaçınması önerilir. Hekiminizin görüşünü alın; mümkünse işi başkasına bırakın.
Kar küreme makinesi kullanmak daha güvenli mi?
Genellikle daha az efor gerektirir, ancak makineyi itmek ve yönlendirmek de yorucu olabilir. Soğukta uzun süre çalışmamaya ve mola vermeye yine dikkat edin.
Genç ve sağlıklıyım, benim için de risk var mı?
Risk daha düşüktür, ancak sıfır değildir. Bilinmeyen bir kalp hastalığı olan kişilerde ani efor belirti ortaya çıkarabilir. Göğüs ağrısı ya da beklenmedik nefes darlığında durun.
Kar kürerken yorgunluk ile kalp belirtisini nasıl ayırt ederim?
Normal yorgunluk kaslarda hissedilir ve dinlenince hızla geçer. Göğüste baskı, yayılan ağrı, soğuk terleme ve orantısız nefes darlığı ise kalp belirtisi olabilir; bu durumda işi bırakın.
Kalbimin ne kadar efora dayanabileceğini nasıl öğrenirim?
Hekiminiz gerekli görürse efor testi isteyebilir; efor testi yazımız.
İlgili yazılar
Hekiminize danışın.
- kalp hastalığınız varsa, kar küremek ya da ağır iş yapmak uygun mu diye
- eforla göğüs ağrısı ya da nefes darlığı oluyorsa
- uzun süre hareketsiz kaldıktan sonra yoğun egzersize başlamadan önce
Kaynaklar
- American Heart Association, kar küreme ve kalp sağlığı bilgilendirmesi
- European Society of Cardiology, çevresel etkenler ve kardiyovasküler hastalıklar bildirimi
- Canadian Medical Association Journal, yoğun kar yağışı ve miyokard enfarktüsü ilişkisi çalışması