Kırık Kalp Sendromu (Takotsubo) Nedir?

Kırık kalp sendromu, yoğun bir duygusal ya da bedensel zorlanmanın ardından kalbin geçici olarak zayıfladığı bir tablodur. Belirtileri kalp krizine öylesine benzer ki, hasta çoğu zaman kalp krizi şüphesiyle hastaneye gelir ve ayrım ancak tetkiklerle yapılır.

Adını, kalbin bu dönemde aldığı biçimden alır: taban kısmı balonlaşır, üst kısım daralır. Japon balıkçıların ahtapot yakalamakta kullandığı dar boyunlu kaba benzediği için takotsubo adı verilmiştir.

Kimlerde görülür?

• Ağırlıklı olarak kadınlarda görülür. Bildirilen olguların büyük çoğunluğu kadındır.
• Çoğunlukla menopoz sonrası dönemdedir. Hormonal değişikliklerin damar yanıtındaki rolü üzerinde durulur.
• Genellikle bir tetikleyici vardır. Ancak her zaman bulunamayabilir.

Tetikleyiciler iki grupta toplanır. Duygusal olanlar: yakın kaybı, ani kötü haber, yoğun korku, şiddetli tartışma, hatta bazen büyük sevinç. Bedensel olanlar: ağır enfeksiyon, cerrahi girişim, astım atağı, ciddi bir kaza, yoğun ağrı, bazı ilaçların kullanımı.

Neden olur?

Kesin mekanizma tam olarak bilinmemektedir. En çok kabul gören açıklama, ani ve aşırı stres hormonu salınımının kalp kasını ve küçük damarları geçici olarak etkilemesidir. Kalp krizinden ayıran en önemli özellik şudur:

Kalbi besleyen büyük damarlarda tıkanıklık yoktur. Anjiyografide damarlar genellikle açıktır. Sorun damarın tıkanmasında değil, kalp kasının geçici olarak işlevini yitirmesindedir.

Belirtiler

• Ani başlayan göğüs ağrısı. Baskı ya da sıkışma tarzında.
• Nefes darlığı. Bazı hastalarda ön plandadır.
• Çarpıntı.
• Baş dönmesi, bayılma ya da bayılacak gibi olma.
• Bulantı ve terleme.
• Belirgin halsizlik.

Bu belirtiler kalp krizinden ayırt edilemez. Bu yüzden kural nettir: bekleyip gözlemlemeyin, 112'yi arayın. Ayrımı hastane yapar.

Nasıl ayırt edilir?

Değerlendirme, kalp krizi şüphesiyle aynı biçimde başlar ve şu basamakları içerir:

• EKG. Değişiklikler kalp krizine benzeyebilir. EKG yazımız.
• Kan testleri. Kalp kası belirteçleri yükselir, ancak yükselme kalp krizindeki kadar belirgin olmayabilir. Troponin yazımıza bakabilirsiniz.
• Ekokardiyografi. Kalbin karakteristik biçim değişikliği burada görülür. Ekokardiyografi yazımız.
• Anjiyografi. Damarların açık olduğunun gösterilmesi tanının en önemli basamağıdır. Anjiyografi rehberimiz.
• Kalp MR. Bazı durumlarda kalp kasının durumunu ayrıntılandırmak için istenir. Kalp MR yazımız.

Seyri ve iyileşme

Bu tablonun en umut verici yanı, çoğu hastada geçici olmasıdır. Kalbin pompalama gücü genellikle haftalar içinde belirgin biçimde toparlanır ve birçok hastada tamamen normale döner.

Yine de hafife alınmamalıdır. Akut dönemde ritim bozukluğu, kalp yetmezliği tablosu ve tansiyon düşüklüğü gibi ciddi durumlar gelişebilir. Bu nedenle hastane takibi ve sonrasındaki kontroller önemlidir.

Takipte genellikle şunlar yapılır:

• Ekokardiyografinin tekrarlanması. İyileşmenin belgelenmesi için.
• İlaçların hekim kararıyla sürdürülmesi ve zamanı gelince gözden geçirilmesi.
• Tetikleyici bedensel bir durum varsa onun tedavisi.
• Ruhsal destek. Duygusal tetikleyici söz konusuysa bu, tedavinin bir parçasıdır.
• Diğer kalp risk başlıklarının düzenlenmesi. Tansiyon, kolesterol, şeker, sigara.

Tekrarlama olasılığı düşüktür ancak vardır. Bu yüzden benzer belirtiler yeniden ortaya çıkarsa aynı ciddiyetle davranılmalıdır.

Stresle ilişkisini doğru anlamak

Bu tablo bazen "üzüntüden kalp krizi geçirdi" biçiminde anlatılır ve bu, hastanın kendini suçlu hissetmesine yol açabilir. Doğru okuma şudur: bu, kişinin zayıflığı değil, vücudun aşırı bir strese verdiği fiziksel bir yanıttır.

Stresin kalp üzerindeki etkilerini kadınlarda stres ve kalp sağlığı yazımızda daha geniş ele aldık.