Hamam ve sauna, birçok kişi için rahatlamanın vazgeçilmez yollarıdır. Kalp hastaları ise çoğu zaman "Bana zararı olur mu?" diye sorar. Kısa yanıt şu: durumu dengede olan birçok kalp hastası, birkaç kurala uyarak hamam ve saunayı güvenle kullanabilir. Ancak bazı kalp hastalıklarında yoğun sıcaklık risklidir ve önceden hekime danışmak gerekir.
Sıcak ortam kalbi nasıl etkiler?
- Damarlar genişler. Cilde giden kan artar, tansiyon düşebilir.
- Nabız hızlanır. Kalp, düşen tansiyonu dengelemek için daha hızlı çalışır; bu durum hafif bir egzersize benzer.
- Terleme ile sıvı kaybedilir. Sıvı yerine konmazsa baş dönmesi ve bayılma olabilir.
- Sıcaktan soğuğa ani geçiş ise damarları hızla daraltır ve tansiyonu aniden yükseltir.
Düzenli sauna kullanımının sağlıklı kişilerde damar sağlığına olumlu etkileri olabileceğine dair araştırmalar vardır. Ancak bu, kalp hastalığı olan herkes için saunanın güvenli olduğu anlamına gelmez.
Hamam ve tansiyon
Hamamda en sık yaşanan sorun, tansiyonun düşmesine bağlı baş dönmesi ve bayılmadır. Özellikle uzun süre sıcakta kalmak, göbek taşında uzanıp aniden kalkmak ve yetersiz sıvı alımı bu riski artırır. Tansiyon ilacı kullananlarda bu etki daha belirgin olabilir. Düşük tansiyon yakınmaları için düşük tansiyon yazımıza bakabilirsiniz.
Tansiyonu kontrol altında olmayan ve çok yüksek seyreden kişilerde ise sıcaktan sonra soğuk suya girmek tansiyonu ani yükseltebilir. Tansiyonunuz dengelenmeden hamam ve saunadan kaçının.
Kimler dikkatli olmalı ya da kaçınmalı?
Aşağıdaki durumlarda hamam ve sauna öncesinde mutlaka hekiminize danışın:
- yakın zamanda kalp krizi geçirdiyseniz ya da stent taktırdıysanız
- istirahatte ya da hafif eforla göğüs ağrınız oluyorsa
- kalp yetmezliğiniz varsa ve son dönemde şişlik ya da nefes darlığınız arttıysa
- ciddi kapak darlığınız varsa; aort darlığı yazımız
- tansiyonunuz kontrol altında değilse ya da sık bayılıyorsanız
- ritim bozukluğu yakınmalarınız varsa
- kalp ameliyatı sonrası yaranız tam iyileşmediyse; yara bakımı yazımız
Güvenli kullanım için öneriler
- Kısa tutun. Sıcak bölümde uzun süre kalmayın; kendinizi rahatsız hissettiğiniz anda çıkın.
- Alkol almayın. Alkol, tansiyon düşmesini ve ritim bozukluğu riskini artırır.
- Öncesinde ve sonrasında su için. Kalp yetmezliğinde sıvı miktarını hekiminizle belirleyin.
- Yavaş kalkın. Uzandıktan ya da oturduktan sonra önce oturun, sonra kalkın.
- Soğuk suya ani girmeyin. Ilık suyla serinleyin; buz gibi havuzlardan kaçının.
- Ağır yemekten hemen sonra gitmeyin.
- Yalnız gitmeyin. Özellikle ileri yaştaysanız yanınızda biri olsun.
- Kese ve masajı hafif tutun. Kan sulandırıcı kullanıyorsanız ciltte morluk kolay oluşabilir.
Sıcak duş kalp için sorun mu?
Günlük sıcak duş, kalp hastalarının çoğu için güvenlidir. Ancak çok sıcak ve uzun süren duşlar tansiyonu düşürerek baş dönmesine yol açabilir. Duşu ılık tutmak, kapalı ve buharlı banyoda uzun kalmamak ve banyoda kaymayı önleyecek önlemler almak yeterlidir. Kalp ameliyatı sonrası duş ve banyo zamanlaması için hekiminizin önerilerini izleyin; göğüs kemiği koruması yazımız.
Acil durum: 112'yi arayın
Aşağıdakilerden biri varsa hemen 112'yi arayın:
- birkaç dakikadan uzun süren, baskı tarzında göğüs ağrısı
- bayılma ya da uzun süren bilinç bulanıklığı
- çok hızlı ve düzensiz kalp atışıyla birlikte baş dönmesi
- ani başlayan ve şiddetli nefes darlığı
- yüzde kayma, kolda ya da bacakta ani güç kaybı, konuşma bozukluğu
Hekiminize danışın
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararları hekimlerinize aittir. Burada bilinçli olarak ilaç adı, doz ve sınır değer verilmemiştir.
Sık sorulan sorular
Stent taktırdım, hamama ne zaman gidebilirim?
Bu, işlemin nedenine ve iyileşme sürecinize bağlıdır. Genellikle giriş yerindeki yara iyileşip durumunuz dengelendikten sonra mümkündür. Zamanlamayı hekiminize sorun; stent sonrası yaşam yazımız.
Kalp pili olan biri saunaya girebilir mi?
Genellikle evet; sauna sıcaklığı kalp piline zarar vermez. Ancak altta yatan kalp hastalığınız açısından hekiminize danışın; kalp pili yazımız.
Sauna tansiyonu düşürür mü?
Sıcaklık, saunada kaldığınız süre boyunca tansiyonu geçici olarak düşürebilir. Bu bir tedavi yöntemi değildir; tansiyon ilaçlarının yerini tutmaz.
Hamamdan sonra soğuk duş almak zararlı mı?
Sağlıklı kişilerde çoğu zaman sorun yaratmaz. Kalp hastalarında ise ani soğuk, tansiyonu hızla yükseltebileceği için ılık suyla yavaşça serinlemek daha güvenlidir.
Yaz aylarında hamam uygun mu?
Sıcak havada vücut zaten ek ısı yükü altındadır. Bu dönemde daha kısa süre kalmak ve sıvı alımına özen göstermek gerekir; sıcak hava yazımız.
İlgili yazılar
Hekiminize danışın.
- hamam ya da saunada göğüs ağrısı, çarpıntı ya da baş dönmesi yaşadıysanız
- yakın zamanda kalp krizi, stent ya da ameliyat geçirdiyseniz
- kalp yetmezliği ya da ciddi kapak hastalığınız varsa
Kaynaklar
- European Society of Cardiology, sporda kardiyoloji ve kardiyovasküler hastalığı olanlarda egzersiz kılavuzu
- Mayo Clinic Proceedings, sauna kullanımı ve kardiyovasküler sağlık derlemesi
- American Heart Association, sıcak ortamlar ve kalp hastaları bilgilendirmesi