Yaz sıcakları yalnızca bunaltıcı değildir; kalp ve damarlar için de ek bir yüktür. Vücut serinlemek için ciltteki damarları genişletir, terleyerek sıvı ve tuz kaybeder, kalp de daha hızlı çalışır. Sağlıklı bir kişi buna kolayca uyum sağlar; ancak kalp hastaları, ileri yaştakiler ve bazı kalp ilaçlarını kullananlar sıcaktan daha fazla etkilenir.
Sıcak hava kalbi nasıl etkiler?
- Nabız hızlanır. Kalp, genişleyen damarlara yeterli kan pompalamak için daha çok çalışır.
- Tansiyon düşebilir. Özellikle ayağa kalkarken baş dönmesi ve bayılma olabilir; düşük tansiyon yazımız.
- Sıvı kaybı olur. Terle kaybedilen sıvı yerine konmazsa kan yoğunlaşır ve pıhtı riski artar.
- Tuz ve mineral dengesi bozulabilir. Bu durum ritim bozukluklarına zemin hazırlayabilir.
Yaz aylarında tansiyon ve kalp ilaçları
Birçok kişide tansiyon yazın kışa göre biraz daha düşük seyreder. Tansiyon ilacı kullanan bazı kişilerde bu, baş dönmesi ve halsizliğe yol açabilir. Bazı ilaçlar ise sıcağa uyumu zorlaştırabilir:
- İdrar söktürücüler sıvı kaybını artırabilir; idrar söktürücüler yazımız.
- Beta blokerler nabzın sıcağa yanıt olarak hızlanmasını sınırlayabilir.
- Bazı tansiyon ilaçları sıcakla birlikte tansiyonu fazla düşürebilir.
Bu ilaçları kendi başınıza bırakmayın ya da azaltmayın. Sıcak dönemde tansiyonunuzu daha sık ölçün; baş dönmesi ya da düşük değerler görürseniz hekiminize danışın. Doz ayarlaması gerekebilir. Bu yazıda bilinçli olarak ilaç adı ve doz verilmemiştir.
Kalp yetmezliği hastalarında sıvı dengesi
Kalp yetmezliği hastaları için sıcak havada sıvı dengesi özellikle hassastır: fazla sıvı kalbi zorlarken, fazla terleme ve yetersiz sıvı alımı da tansiyon düşmesine ve böbrek sorunlarına yol açabilir. Sıcak dönemde ne kadar sıvı almanız gerektiğini hekiminizle önceden konuşun, günlük tartılmaya devam edin; sıvı kısıtlaması yazımız.
Sıcak çarpması ve kalp
Sıcak çarpması, vücudun kendini serinletemediği ciddi bir durumdur. Kalp hastaları ve ileri yaştakiler daha risklidir. Uyarıcı belirtiler: çok yüksek vücut ısısı, sıcak ve kızarık cilt, şiddetli baş ağrısı, bulantı, hızlı nabız, bilinç bulanıklığı. Bu durumda 112'yi arayın, kişiyi serin bir yere alın, giysilerini gevşetin ve serin su ile vücudunu soğutun.
Sıcak günler için pratik öneriler
- Günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmayın ve ağır iş yapmayın.
- Açık renkli, bol ve pamuklu giysiler tercih edin; şapka takın.
- Susamayı beklemeden, gün boyunca düzenli aralıklarla su için. İleri yaşta susama hissi azalabilir.
- Alkol ve çok şekerli içeceklerden kaçının; bunlar sıvı kaybını artırabilir.
- Hafif ve sık öğünler yiyin; ağır ve yağlı yemekler kalbi yorar.
- Egzersizi sabah erken ya da akşam serininde yapın; kalp hastası egzersiz yazımız.
- İlaçlarınızı sıcak araç içinde ya da güneş alan yerlerde bırakmayın.
- Yalnız yaşayan yaşlı yakınlarınızı sıcak günlerde daha sık arayın.
Sıcak hava dalgalarında önceden hazırlık
Hava durumu bir sıcak hava dalgası gösteriyorsa birkaç gün önceden hazırlanmak işinizi kolaylaştırır: evinizde en serin odayı belirleyin, gün içinde perdeleri kapalı tutun, ilaçlarınızın ve tansiyon aletinizin yeterli olduğundan emin olun. Kalp yetmezliği ya da böbrek hastalığınız varsa, sıcak günlerde sıvı ve ilaç düzeninin nasıl olacağını önceden hekiminizle konuşun.
Hekiminize başvurun
- sıcak günlerde sık baş dönmesi ya da ayağa kalkınca kararma
- tansiyon değerlerinizde belirgin düşüş
- kalp yetmezliğinde kilo ya da şişlikte değişiklik
- idrar miktarında belirgin azalma
Acil durum: 112'yi arayın
Aşağıdakilerden biri varsa hemen 112'yi arayın:
- yüksek vücut ısısıyla birlikte bilinç bulanıklığı (sıcak çarpması şüphesi)
- birkaç dakikadan uzun süren, baskı tarzında göğüs ağrısı
- ani başlayan ve şiddetli nefes darlığı
- çok hızlı ve düzensiz kalp atışıyla birlikte baş dönmesi
- bayılma
Sık sorulan sorular
Sıcakta tansiyon ilacımı bırakabilir miyim?
Hayır, kendi başınıza bırakmayın. Tansiyonunuz düşük seyrediyorsa ölçümlerinizi hekiminize gösterin; gerekirse dozu hekiminiz ayarlar.
Kalp hastası denize girebilir mi?
Durumu dengede olan birçok kalp hastası denize girebilir. Çok soğuk suya aniden girmemek, yalnız yüzmemek ve yorulunca dinlenmek önemlidir. Özel bir durumunuz varsa hekiminize danışın.
Klima kalbe zararlı mı?
Hayır, sıcakta serin bir ortam kalbi rahatlatır. Ancak çok soğuk ortamdan çok sıcağa ani geçişler rahatsız edebilir; iç ortamı aşırı soğutmayın.
Yazın ne kadar su içmeliyim?
Bu kişiye göre değişir. Sağlıklı kişilerde idrar renginin açık olması iyi bir göstergedir. Kalp yetmezliği ya da böbrek hastalığınız varsa miktarı hekiminizle belirleyin.
Sıcakta hamam ya da sauna uygun mu?
Sıcak havada ek ısı yükü kalbi daha da zorlayabilir. Ayrıntılar için sauna ve hamam yazımıza bakabilirsiniz.
İlgili yazılar
Hekiminize danışın.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi kararları hekimlerinize aittir. Burada bilinçli olarak ilaç adı, doz ve sınır değer verilmemiştir.
Kaynaklar
- European Society of Cardiology, aşırı sıcak ve kardiyovasküler hastalıklar bildirimi
- Dünya Sağlık Örgütü, sıcak hava dalgaları ve sağlık rehberi
- American Heart Association, sıcak hava ve kalp hastaları bilgilendirmesi